Alçı Nedir? | Alçının Özellikleri Nelerdir?
Alçıtaşı, Jips olarak da bilinen, kalsiyum sülfat dihidrat (CaSO4 2 H2O) yapısında olan bu mineral taşının toz haline alçı denir. Kristalleri iyi gelişmiş 2 sertlikteki Alçı Taşının türüne selenit, lifli parlak türüne ise atlas taşı denir.
Alçı, alçı taşı denilen kalsiyum sülfat dihidratın (CaSO4 . 2H2O) yani Alçıtaşının, toz haline getirilip 190 derece sıcak suyun, buharlaşma ile suyun % 75’i gidene kadar ısıtılması ile oluşur.
Doğada bulunan düşük yoğunlukta bir taştır. Alçı taşının işlenmesi ile elde edilen alçının bugün dünyanın birçok ülkesinde ev ve iş yerlerinin duvar ve tavan kaplama malzemesi olarak kullanılmaktadır. Aynı zamanda tıp sektöründe de kullanımı yapılmaktadır.
| Diş protezlerinde alçı kullanılır
Alçının insan yaşamını tehdit etmeyen 2 özelliği yanmaz ve dayanıklı olmasıdır. İnsan yaşamı içinde zehirli yada toksin olmayan alçı taşından elde edilen alçı, bitki ve hayvan yaşamını etkilemeden hatta iyileştirme özelliği ile, ev ve iş yerlerinde şekillenme ve dekor amaçlı kullanılmaktadır
Alçının ham maddesi olan Alçı taşı deniz tuzundan çökelmiş veya an hidritinin yüzey veya yeraltı sularınca hidratlaşması sonucunda meydana gelir. Alçı taşı yada alçı ham olarak çimento üretiminde geciktirici, gübre, kağıt ve dokuma malzemelerinde dolgu maddesi olarak kullanılmaktadır. Alçının kavrulmasıyla, mermer sıvası ve çimento gibi malzemelerin yapımında kullanılır.
Alçı Nerelerde Kullanılır?
Alçının tarihte 18. yüzyılda pişmiş toprak kapların yapımında kalıp olarak kullanılıyordu. Günümüzde heykel yapımında, ev içi dekor işlerinde, tavan ışıklandırılması ve gizli perdelik, asma tavan yapımı, ev ve iş yerlerinde odaları rahatlıkla bölmede, sağlık sektöründe ise kırıkların tedavisinde sabitleyici olarak kullanılır.
Alçı işinin en güzel örneklerini İspanya’da İslam eserlerinin iç ve dış süslemelerinde ve 19. yüzyılda İngiltere’de yapılan binaların dış süslemelerinde görmek mümkündür.
Alçıyı, tebeşir tozu ve beyazlatıcı maddenin tutkalla karıştırılmasıyla elde edilen beyaz, akışkan bir kaplama malzemesi Oymalı mobilyaların ahşap ve taş yüzeylerin boyanmaya hazır hale getirilmesinde kullanılır.
Alçının su ile karıştırılması sonucu, kimyasal tepkimeyle, hızla suyu buharlaştırır. Çabuk donması ile çok kullanışlı bir yapı malzemesine dönüşür. Dişçilikte ve ortopedik durumlar ile, dekorasyonlarda özellikle kabartma ve süslemenin yanı sıra, sanatsal olarak Heykelcilik de kullanılır. Tarım alanında ise, fazla tuzlu toprağın arındırılmasında kullanılır.
Ham alçının hidratasyonu (su ile girdiği reaksiyonu) çok hızlı olup saflığına bağlı olarak 3-15 dakika sürer. İnşaat sektörünün vazgeçilmesi olan Alçı, kaplayıcı madde olarak, su miktarı çok iyi ayarlanarak kullanılmaktadır.
Alçı Nasıl Hazırlanır?
İnşaat sektöründe özellikle kullanılan toz halinde olan alçının, su ile pasta haline getirildiğinde bir kaç dakika içinde sertleşir. Alçı karışımı yaparken yüzde 20 kadar su atılmalıdır. Yani 10 kilo alçıya, 2 litre su atılmalıdır. Eğer su az olursa kırılgan, çok olursa da sürüldüğü yerde çok göz boşlukları oluşur. Alçının içine donmasını geciktiren madde eklenirse kaba veya ince sıva denmektedir.
Düzgün bir zemin sağlayan meşhur Paris Sıvası ilk defa Paris yakınlarında alçı, su ve çimento ile yapılmıştır. Mimarlıkta yapının dışında veya içinde uygulanan ince alçı işçiliği yapılmaktadır. Alçı işinde kullanılan malzemenin bileşiminde genellikle alçı taşı, kireç ve ince kum bulunmaktadır. Bunların miktarları uygulanan metoda göre değişmektedir. Düzgün yüzeyler elde etmek için, süsleme işlerinde kullanılmak amacıyla kullanılmaktadır.